Du lịch văn hóa bền vững tại Việt Nam | Góc nhìn từ MQL

Những chuyển biến tích cực của du lịch văn hóa Việt Nam

Theo ông Miquel Àngel, du lịch Việt Nam đang dần dịch chuyển từ mô hình tham quan đại trà sang các trải nghiệm có chiều sâu hơn, nơi văn hóa địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc tạo sự khác biệt cho mỗi điểm đến.

“Sau 27 năm sinh sống và làm việc tại Việt Nam, chúng tôi ghi nhận những bước tiến đáng kể trong lĩnh vực du lịch văn hóa và bảo tồn di sản trong những năm gần đây.”

“Trong tổng số 21,5 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam năm 2025, nhiều du khách đã lựa chọn tham quan các điểm đến giàu giá trị văn hóa trên khắp cả nước, qua đó góp phần gia tăng giá trị và hiệu quả kinh tế cho ngành du lịch.”

Những “điểm nghẽn” vẫn đang tồn tại

Dù lượng khách quốc tế tăng trưởng mạnh, nhiều thách thức cốt lõi vẫn chưa được giải quyết triệt để. Ông Miquel Àngel nhận định:

“Bên cạnh thành công về lượng khách, vẫn tồn tại không ít vấn đề như: công tác bảo tồn tại một số di tích còn hạn chế; tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đến nhiều điểm đến; sự suy giảm tài nguyên thiên nhiên do phát triển công trình mới ảnh hưởng tới di sản văn hóa; sự thiếu hụt các tiêu chuẩn bền vững trong bảo tồn công trình và không gian văn hóa; và mức độ số hóa còn thấp.”

Đây cũng là những vấn đề phổ biến mà nhiều điểm du lịch tại châu Á đang đối mặt:

• phát triển nóng,
• thiếu quy chuẩn bền vững,
• và chưa cân bằng được giữa tăng trưởng du lịch với bảo tồn dài hạn.

Tại MQL Sustainable Tourism Services, chúng tôi tin rằng du lịch bền vững ngoài mang đến lợi ích cho môi trường, chiến lược này còn góp phần bảo tồn bản sắc địa phương, nâng cao chất lượng trải nghiệm, và tạo ra giá trị kinh tế dài hạn cho cộng đồng.

Vì sao khách quốc tế chưa quay lại Việt Nam nhiều?

Một insight đáng chú ý trong bài phỏng vấn là vấn đề tỷ lệ khách quay trở lại Việt Nam vẫn còn thấp hơn nhiều nước trong khu vực.

Ông Miquel Àngel chia sẻ:

“Phần lớn du khách quốc tế chỉ đến Việt Nam một lần, trong khi tỷ lệ quay trở lại ở các quốc gia láng giềng cao hơn đáng kể.”

Theo ông, nguyên nhân không chỉ đến từ sản phẩm du lịch, mà còn liên quan đến trải nghiệm tổng thể tại điểm đến.

Ông cho biết:

“Các vấn đề thường được du khách phản ánh bao gồm: thiếu các hoạt động buổi tối và ban đêm; tình trạng rác thải chưa được thu gom đầy đủ; và thiếu các quy chuẩn, quy trình đảm bảo tính bền vững.”

Đây là một tín hiệu quan trọng cho thấy du lịch Việt Nam cần phát triển theo hướng:

• chất lượng hơn số lượng,
• trải nghiệm hơn check-in,
• bền vững hơn phát triển ngắn hạn.

Du lịch văn hóa cần nhiều trải nghiệm hơn, không chỉ tham quan

Một trong những điểm nổi bật trong chia sẻ của ông Miquel Àngel là nhu cầu tạo ra các trải nghiệm văn hóa đa dạng và có tính tương tác cao hơn.

Ông nhận định:

“Trong một chuyến đi kéo dài trung bình 7-12 đêm, du khách thường lựa chọn hành trình xuyên Việt từ Bắc vào Nam hoặc ngược lại. Tuy nhiên, cách thức di chuyển này khiến nhiều điểm đến giàu tiềm năng bị bỏ qua, do du khách chủ yếu dừng chân tại các địa điểm nổi tiếng nhất.”

Bên cạnh đó, ông cũng chỉ ra rằng:

“Trong ba tháng gần đây, cá nhân tôi đã làm việc tại Phú Quốc, Đà Lạt, Lào Cai và Sa Pa, và nhận thấy các địa phương này đều thiếu các hoạt động giải trí mang tính điển hình.”

Điều này cho thấy Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để phát triển:

• truyền thông về du lịch văn hoá,
• du lịch sáng tạo và trải nghiệm,
• du lịch về đêm,
• du lịch sức khoẻ.

Gắn nhãn ‘xanh’ (greenwashing) đang là một thách thức lớn

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong bài phỏng vấn là cảnh báo về tình trạng “greenwashing” trong ngành du lịch khi càng nhiều mô hình được quảng bá theo định hướng ‘xanh’, ‘sinh thái’, ‘bền vững’,…

Ông Miquel Àngel cho biết:

“Các tiêu chuẩn về bền vững và ‘xanh’ được áp dụng thiếu nhất quán, tình trạng tự công bố, tự tô vẽ, gắn nhãn ‘xanh’ (greenwashing) diễn ra phổ biến, trong khi vẫn còn thiếu các cơ chế kiểm tra độc lập.”

Ông nhấn mạnh:

“Việc áp dụng minh bạch bắt buộc, chứng nhận từ bên thứ ba và các tiêu chuẩn có tính ràng buộc pháp lý là điều cần thiết nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường trách nhiệm giải trình và cải thiện hiệu quả môi trường.”

Đây cũng là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp du lịch bắt đầu tìm đến:

• Chứng nhận bền vững,
• Tư vấn ESG,
• Kiểm tra độc lập từ bên thứ 3 và khung pháp lý cho mô hình du lịch bền vững

Tìm hiểu thêm về các dịch vụ tư vấn của MQL

Tương lai du lịch Việt Nam trong 5-10 năm

Du lịch Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng dựa trên số lượng sang mô hình phát triển chất lượng cao hơn, bền vững hơn và giàu bản sắc hơn.

Theo ông Miquel Àngel, để nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực, Việt Nam cần có các thay đổi mang tính hệ thống.

Một vài giải pháp trọng tâm như áp dụng bắt buộc chứng nhận bền vững độc lập đối với tất cả các doanh nghiệp du lịch, tăng cường quản lý và minh bạch dữ liệu, thúc đẩy hợp tác công-tư nhân, đồng thời làm giàu giá trị và bảo tồn di sản văn hoá thông qua các hoạt động tương tác và trải nghiệm hấp dẫn hơn.

Tại MQL Sustainable Tourism Services, chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp và điểm đến xây dựng các chiến lược phát triển du lịch bền vững phù hợp với xu hướng toàn cầu, đồng thời tạo ra giá trị dài hạn cho cộng đồng địa phương và ngành du lịch Việt Nam.